သင္ဟာ အင္မတန္မွ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀သူ တစ္ေယာက္ ဆိုပါဆို႕ သင့္မွာ သံုးမကုန္တဲ့ စည္းစိတ္ေတြ ပိုင္ဆိုင္ ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သင္ဟာ သင့္အိမ္တံခါးကို မပိတ္ပဲ ညအိပ္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ အဆင္ေျပ ႏိုင္ပါ့မလား? ထိုနည္းတူ တန္ဖိုးၾကီး ပစၥည္းဘာတစ္ခုမွ မရွိေအာင္ ဆင္းရဲ မြဲေတေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ကေရာ အိမ္တံခါးကို ဖြင့္ၿပီး ညအိပ္လို႕ အဆင္ေျပႏိုင္ပါ့မလား? Computer မွာလဲ ဒီလိုသေဘာ တစ္ရားမ်ိဳးပါပဲ။ ငါ့ computer ထဲမွာ ဘာ data မွ အေရးၾကီးမႈ မရွိပါဘူး ဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးနဲ႕ သင့္ PC ကို security အတြက္ ဂ႐ုမစိုက္ပဲ ထားလို႕ ရပါ့မလား? Company ၾကီးေတြမွာသာ အသံုးျပဳထားတဲ့ computer ေတြပဲ security ပိုင္းအတြက္ အေရးၾကီးျခင္း မဟုတ္ပဲ home user ေတြအတြက္ပါ PC security ဟာ အေရး ပါလွပါတယ္။ ဒီ ေဆာင္းပါးမွာ သင့္ရဲ႕ အိမ္သံုး PC ေတြအတြက္ security ပိုင္းအားေကာင္းေစဖို႕ ေဆာင္႐ြက္သင့္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ ၅ ရပ္ကို ေရးသား ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၁) Anti-Virus program မ်ား တပ္ဆင္ျခင္း ႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္း
သင့္အိမ္တံခါးကို လူတစ္ေယာက္ လာေခါက္ၿပီ ဆိုပါဆို႕ ဒီလူမွာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ အားျဖင့္ သင့္အိမ္မွာ ေခတၱ တည္းခိုလိုျခင္း၊ တစ္စံုတစ္ခုအား သင့္ထံ ေရာင္းခ် လုိျခင္း ဒါမွမဟုတ္ တစ္စံု တစ္ခုအား ငွားရမ္း လိုျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ သင္ဟာ ဒီလူရဲ႕ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို ခြင့္ျပဳသင့္ မျပဳသင့္ စဥ္းစား ဆံုးျဖတ္ ရပါေတာ့မယ္။ ဒီလူဟာ သင့္ရဲ႕ အိမ္နည္းခ်င္း သို႕မဟုတ္ သင့္အသိ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေန၍ ျဖစ္ေစ ထိုသူေျပာေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားက ခိုင္လံု၍ ျဖစ္ေစ ထိုလူကို သင့္အိမ္ထဲ ၀င္ခြင့္ျပဳၿပီး ထိုလူရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈကို သင္ကိုယ္တိုင္ အနီးကပ္ေလ့လာ ရပါေတာ့မယ္။
Computer မွာ အသံုးျပဳတဲ့ Anti-Virus program ေတြဟာလဲ ဒီလို သေဘာ တရားပါပဲ။ နည္းလမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ သင့္ Computer ထဲ၀င္လာတဲ့ data ေတြကို သင့္ရဲ႕ Anti-Virus program က ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး လိုအပ္သလို တုန္႕ျပန္ ပါလိမ့္မယ္။ Anti-Virus program ဟာ virus signature လိုေခၚတဲ့ နမူနာ ပံုၾကမ္း ရယူထားတဲ့ file ေတြနဲ႕ သင့္ data ေတြကို စစ္ေဆးပါတယ္။ အကယ္၍ virus signature နဲ႕ တူေနတဲ့ data ေတြကိုေတာ့ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ဖယ္ထုတ္ျပစ္ျခင္း နဲ႕ ဖ်က္စီးျပစ္ျခင္း မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္လိုက္ပါတယ္။
သင္ဟာ ေန႕စဥ္ TV သတင္းေတြနဲ႕ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ နဲ႕ မဂၢဇင္းေတြကို ဖတ္႐ႈ႕မယ္ဆိုရင္ ဒုစရိုက္ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ားရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈမ်ားနဲ႕ သတင္းမ်ားကို ဓါတ္ပံုေတြနဲ႕ တကြ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါ လိမ့္မယ္။ ဒါဆိုရင္ သင့္ရဲ အိမ္တံခါးကို လာေခါက္ လူဟာ ထိုသူေတြထဲက ျဖစ္ေနခဲ့ရင္ သင္ဟာ အလွ်င္အျမန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ၿပီး ခ်က္ခ်င္း တုန္႕ျပန္ ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ သို႕ေသာ္ သတင္းေတြ ေန႕တိုင္း နားစြင့္ေနေသာ္လဲ သတင္းေတြထဲမွာ မပါ၀င္ေသးတဲ့ ဒုစ႐ိုက္သမား တစ္ေယာက္ဟာ သင့္အိမ္ တံခါးကို လာေခါက္ ႏိုင္ပါေသးတယ္။
Anti-Virus program ဟာလဲ ဒီလို ပံုဆံမ်ိဳးပါပဲ။ Anti-Virus program ေတြဟာ virus အသစ္ေတြကို နားလည္ ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ဖို႕ Virus signature ေတြကို update ျပဳလုပ္ ေပးရပါမယ္။ Anti-virus program ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ Internet connection ရွိေနရင္ အလြယ္ တစ္ကူပဲ update ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ virus signature ေတြကို update ပံုမွန္ ျပဳလုပ္ေနေပမယ့္လဲ Virus singature ေတြမွာ မပါ၀င္တဲ့ virus ေတြဟာလဲ သင့္ computer ထဲကို ၀င္ေရာက္ သြားႏိုင္ပါေသးတယ္။
သင္မသိတဲ့ လူစိမ္းတစ္ေယာက္ သင့္အိမ္တံခါးကို လာေခါက္တဲ့ အခါ သင္ဟာ မသၤကာလို႕ ေအာ္ထုတ္ ျပစ္ျခင္း၊ ေရာင္းခ်ေသာ ပစၥည္းကို မ၀ယ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာျခင္း နဲ႕ ရဲကို အေၾကာင္းၾကားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္။
Virus ေတြကိုလဲ ဒီလိုပံုစံ အတိုင္း ကိုင္တြယ္ ႏိုင္ပါတယ္။ သင္မသကၤာတဲ့ file ေတြ နဲ႕ Virus ေတြရဲ႕ လကၡဏာေတြနဲ႕ တူေနတဲ့ File ေတြကို သင္ကိုယ္တုိင္ အကဲခတ္ သတိထားၿပီး ဖတ္ထုတ္ ရွင္းလင္း ျပစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Virus ေတြဟာ သင့္ Computer ထဲကို နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႕ ၀င္ေရာက္ လာႏိုင္ပါတယ္။ Floopy disks, CD-ROMs, email, website ေတြနဲ႕ download file ေတြကေန တစ္ဆင့္ သင့္ Computer ထဲကို ၀င္ေရာက္ လာႏိုင္ပါတယ္။ (လုပ္ငန္းစဥ္ (၂) Attachments ပါေသာ email မ်ား သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း)
သင့္အိမ္ လံုျခံဳေရး အတြက္ သင္ဟာ သင့္အိမ္ ပါတ္၀န္းက်င္ကို အျမဲနည္းပါး လွည့္လည္ ၾကည့္႐ႈ စစ္ေဆးေနဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွ ထူးျခား မႈရွိရင္ သင္ခ်က္ျခင္း သိႏိုင္ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုပါပဲ သင့္ရဲ႕ Computer ကို virus ေတြရန္က ကင္းေ၀းဖို႕ full scan ျပဳလုပ္ ေပးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ (တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ Anti-Virus ေတြဟာ သင္ schedule ေပးထားတဲ့ အတိုင္းသာ full scan ျပဳလုပ္ေလ့ ရွိပါတယ္။)
သင့္ရဲ႕ Anti-Virus အတြက္ URC ကို သိထားသင့္ပါတယ္။ URC ဆိုတာဘာလဲ ေအာက္မွာ ၾကည့္ၾကရေအာင္။
1.UPDATE: သင့္ရဲ႕ Anti-Virus ဟာ ပံုမွန္ update ျဖစ္ရဲ႕လား?
2.RESPOND: သင့္ရဲ႕ Anti-Virus ဟာ အမွန္တကယ္ Virus ေတြကို ရွင္းလင္း ေပးႏိုင္ ေသးရဲ႕လား?
3.CHECK: သင့္ရဲ႕ computer ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ file ေတြနဲ႕ အသစ္ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ file ေတြကို သင့္ရဲ႕ Anti-Virus က စစ္ေဆးေသးရဲ႕လား?
ေဖာ္ျပပါ URC ဟာ သင့္အတြက္ တကယ္ပဲ အသံုး၀င္ လိမ့္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႕ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ပါ။ Virus တို႕ Worms တို႕ အစရွိတဲ့ အျဖတ္စြမ္းအင္ ပါ၀င္ေသာ Program ငယ္ေတြဟာ မည့္သည့္ computer ကိုမဆို တိုက္ခိုင္ ျဖတ္စီး ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Anti-Virus ေတြဟာ ျပည့္စံုမႈ မရွိဘူး ေျပာၾကေပ မယ့္လဲ အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိေတာ့ ကာကြယ္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၂) Attachments ပါေသာ email မ်ား သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း
သင့္ပါတ္၀န္းက်င္က လူေတြ ေျပာေနၾက စကားေတြထဲက email မွာပါလာတဲ့ attachment ေတြေၾကာင့္ စိတ္ညစ္စရာ ဇာတ္လမ္းေတြ ျဖစ္သြား ၾကရတယ္ ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြ သင္ၾကား ဖူးမွာပါ။ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ေလာက္ကစၿပီး letter bomb ေတြနဲ႕ exploding package ေတြကို email နဲ႕ အသံုးျပဳၿပီး စတင္ ျဖန္႕ေ၀ခဲ့ ၾကပါတယ္။
email ကပါ၀င္လာတဲ့ virus ေတြ နဲ႕ worm ေတြကို လူတိုင္း နည္းပါး လက္ခံ ရရွိဖူးပါတယ္။ သင္မရရွိဖူးေသးရင္ေတာ့ ေရာက္လာပါေတာ့မယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ေရာက္လာခဲ့ရင္ KRESV ဆိုတာေလးကို သတိရ ၾကည့္လုိက္ပါ။ KRESV ဆိုတာကေတာ့
1.KNOW: သင္လက္ခံရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕သူကို သင္သိပါသလား?
2.RECEIVED: သင္လက္ခံရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕သူဟာ သင့္ထံကို အရင္က mail ပို႕ဖူးပါသလား?
3.EXPECT: သင္လက္ခံရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕သူထံမွ attachment ပါလာလိမ့္မယ္လို႕ သင္ေမွ်ာ္လင့္ထားပါသလား?
4.SENSE: သင္လက္ခံ ရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕ သူထံမွ ေမွ်ာင္လင့္ထားတဲ့ Subject line နဲ႕ Attachment ဟာကိုက္ညီမႈ ရွိရဲ႕လား?
5.VIRUS: သင္လက္ခံ ရရွိထားတဲ့ email မွာ virus ပါ၀င္ေနပါသည္ဟု သင့္ရဲ႕ Anti-Virus က ေဖာ္ျပေနပါသလား? (လုပ္ငန္းစဥ္ (၁) Anti-Virus program မ်ား တပ္ဆင္ျခင္း ႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္း)
ဒီေဖာ္ျပပါ KRESV ကို mail တစ္ေစာင္ လက္ခံရရွိၿပီးတိုင္း သတိရမိေအာင္ ေလ့က်င့္ထား သင့္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေတြဟာ ေန႕စဥ္ mail ေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာကို လက္ခံရရွိ ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ KRESV ဟာ သင့္ကို အမွန္တကယ္ ကူညီ ႏိုင္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
သင္ဟာ email ေပးပို႕သူဆိုရင္လဲ virus ကင္းရွင္းၿပီး လက္ခံသူ ယံုၾကည္မႈ ရရွိႏိုင္မယ့္ mail မ်ိဳးကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေပးပို႕ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ပါတယ္။ KRESV ကိုပဲ ထပ္ၿပီး သတိရလိုက္ပါ။
1.KNOW: သင္ mail ေပးပို႕မယ့္ လူဟာ သင့္ကို မသိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ပထမ အႀကိမ္ အ႐ိုးရွင္းဆံုး မိတ္ဆတ္စာကို ေပးပို႕ ေပးရပါမယ္။ Attachment ပါ၀င္ဖို႕ မလိုတဲ့ အတြက္ Attachment လံုး၀ ထည့္သြင္း ေပးဖို႕ မလိုအပ္ပါဘူး။
2.RECEIVED: လက္ခံရ ရွိသူဟာ အရိုးရွင္းဆံုး မိတ္ဆတ္စာ တစ္ေစာင္ ျဖစ္ေနရင္ေတာ့ သင့္ရဲ႕ မိတ္ဆတ္မႈကို လက္ခံပါလိမ့္မယ္။
3.EXPECT: လက္ခံရ ရွိသူဟာ သင့္ mail ကိုလက္ခံ ရရွိေၾကာင္း သို႕မဟုတ္ သင္၏ မိတ္ဆက္မႈကို လက္ခံတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လိုအပ္တဲ့ Attachment ကို ေပးပို႕လို႕ ရႏိုင္ပါၿပီ။
4.SENSE: သင္ဟာ လိုအပ္လို႕ email ထဲမွာ Attachment ထည့္သြင္း ေပးပို႕ ရၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ Subject line နဲ႕ Attachment name ကို ကိုက္ညီေအာင္ ေပးပို႕ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
5.VIRUS: သင္ေပးပို႕တဲ့ Attachment မွာ Virus ပါ၀င္သြားမႈ မရွိေစရန္ စစ္ေဆးၿပီးမွ ပို႕သင့္ပါတယ္။
ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ KRESV ကိုသင္နားလည္ ေလာက္ပါၿပီ။ email တစ္ေစာင္ကို လက္ခံျခင္း သို႕မဟုတ္ ေပးပို႕ရာမွာ ယံုၾကည္မႈ ရွိေစရန္ KRESV ကို အျမဲ သတိရသင့္ပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၃) Firewall program မ်ား တပ္ဆင္ျခင္း ႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္း
သင့္ Computer လံုျခံဳေရးအတြက္ firewall program မ်ားကို ေမ့ထားလို႕ မရပါဘူး။ Firewall ဆိုတာကို အလြယ္တကူ ရွင္းျပရင္ေတာ့ သင့္ Computer ရဲ႕ Guard တစ္ခုပါပဲ။
႐ံူးတစ္႐ံူး ဒါမွမဟုတ္ company တစ္ခုကို သင္သြားေရာက္ လည္ပါတ္ဖူးမွာပါ။ ထိုေနရာ၇ဲ႕ ၀င္ေပါက္မွာ security အတြက္ guard တစ္ခု ရဲ႕ စစ္ေဆးမႈကို သင္ခံရပါလိမ့္မယ္။ သင့္ရဲ႕ ၀န္းထမ္းကဒ္ ကိုေတာင္းယူၾကည့္ပါ လိမ့္မယ္။ သင္ဟာ ၀န္ထမ္း မဟုတ္ရင္ေတာ့ လာေရာက္ အရတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ ေမးၿပီး အေၾကာင္းျပခ်က္ ခိုင္လံုပါက guest log မွာ လက္မွတ္ထိုးခိုင္းၿပီး သင့္ကို ၀င္ခြင့္ ေပးလုိက္ ပါလိမ့္မယ္။
Computer မွာ Firewall program ဟာ guard ပါ။ သင့္ computer နဲ႕ဆက္သြယ္ထားတဲ့ network ေတြထဲက မလိုအပ္တဲ့ network ေတြ ၀င္ေရာက္လာမႈ မရွိေအာင္ network လိုင္းေတြ ႐ႈပ္ေထြးမႈ မရွိရေအာင္ ေစာင့္ၾကည့္ ကာကြယ္ ေပးပါတယ္။
သင့္ရဲ႕ Firewall program အတြက္ PLAT ကို သင္သိထားဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ PLAT ဆိုတာကေတာ့
1.PROGRAM: မည္သည့္ programေတြက Internet နဲ႕ ခ်ိတ္ဆတ္ဖို႕ လိုအပ္ေနၿပီး မည္သည့္ programေတြက Internet ခ်ိတ္ဆက္မႈနဲ႕ လိုအပ္ မႈမရွိးသလိုကို ခ်ိန္ညွိ ႏိုင္ရဲ႕လား?
2.LOCATION: မည္သည့္ Internet location ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္မႈ လိုအပ္ေနေၾကာင္း သိရဲ႕လား?
3.ALLOWED: Network မ်ားအား ၀င္ခြင့္ျပဳျခင္း ႏွင့္ ၀င္ခြင့္ မျပဳျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားအား ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေသးလား?
4.TEMPORARY: လက္ရွိ အသံုးျပဳေနတဲ့ connection ကို ယာယီ သို႕မဟုတ္ အတည္တစ္က် အျဖစ္ ကြဲျပားစြာ သိရဲလား?
ေဖာ္ျပပါ PLAT ဟာသင့္ရဲ႕ Firewall အတြက္ အေျခခံ ရွိသင့္တဲ့ အခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္အတြက္ အသံုး၀င္လိမ့္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ မိပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၄) ခိုင္ခံ့ေသာ Password မ်ား အသံုးျပဳျခင္း
သင္ေနထိုင္တဲ့ အိမ္မွာ ၀င္ေပါက္ တံခါးရယ္၊ ေနာက္ေဖးေပါက္ နဲ႕ ျပဴတင္းေပါက္မ်ား ရွိပါလိမ့္မယ္။ အားလံုးကို လံုျခံဳေအာင္ ပိတ္ထားၿပီး ေသာတစ္မ်ိဳးထဲကို အသံုးျပဳထားပါတယ္။ ဒါျပင္ လိုရမယ္ရ ေသာ့ အပိုႏွစ္ေခ်ာင္း ပြားထားၿပီး သင့္သူငယ္ခ်င္း နဲ႕ အိမ္ေရွ႕ ပန္းအိုးတြင္းမွာ တစ္ေခ်ာင္းစီ ထားထား လိုက္ပါတယ္။ ဒါဆို သင့္အိမ္က လံုျခံဳမႈ ရွိႏိုင္ပါေသးလား?
ဒီလိုပါပဲ Computer မွာလဲ သင္ဟာ Password ကို တစ္မ်ိဳးထဲ ပံုေသ သံုးပါတယ္။ သင့္သူငယ္ခ်င္းကိုလဲ သင့္ Password ကိုေျပာျပ ထားပါတယ္။ ေမ့သြားမွာ စိုးရိမ္တဲ့ အတြက္ keybard ေအာက္မွာ စာ႐ြက္နဲ႕ ေရးၿပီး ဖြက္ထားပါေသးတယ္…..
Password ကို လူသိမ်ားတဲ့ စကားလံုးမ်ိဳး ဥပမာ ေျပာရရင္ေတာ့ dictionary ထဲကလို စကားလံုးမ်ိဳးေတြ မေပးရပါဘူး။ သင့္နဲ႕ ပါတ္သတ္ၿပီး လူသိမ်ားတဲ့ အေၾကာင္းအရာ မ်ိဳးေတြလဲ မေပးရပါဘူး။ ဒီလိုေတြ မျဖစ္ရေအာင္ သင္ဟာ Password ေ႐ြးျခယ္ ဖို႕စဥ္းစားတိုင္း SUPR ကို သတိရလိုက္ပါ။ SUPR ဆိုတာကေတာ့ ေအာက္မွာ ရွင္းလင္း ျပသထားပါတယ္။
1.STRONG: သင့္ရဲ႕ Password ဟာ ရွည္လွ်ားၿပီး ႐ႈပ္ေထြးရဲ႕လား?
2.UNIQUE: ဘယ္လို အမ်ိဳးအစားကို မဆို Password တစ္မ်ိဳးထဲ ျဖစ္ေနလား?(အနည္းဆံုး သံုးခုေလာက္ေတာ့ အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။)
3.PRACTICAL: သင့္ရဲ႕ Password ကို ေရးသားၿပီး မွတ္သားထားဖို႕ မလိုအပ္ ရဲ႕လား?
4.RECENT: ေျပာင္းလဲၿပီး အသံုးျပဳေနရဲ႕လား?
ေဖာ္ျပပါ SUPR ဟာ သင့္အတြက္ အမွန္တကယ္ လိုအပ္ လိမ့္မယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ Password ေတြကို အလြယ္ေလး မသတ္မွတ္ ၾကဖို႕ေတာ့ ထပ္မံ သတိေပးလိုက္ ပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၅) Download ျပဳလုပ္ထားေသာ file မ်ားအား သတိထား အသံုးျပဳျခင္း
သင္ဟာ Application တစ္ခုကို တရား၀င္ ၀ယ္ယူ လိုက္ၿပီး သင့္စက္ထဲမွာ Install ျပဳလုပ္လိုက္တဲ့အခါ requirment နဲ႕ ကိုက္ညီရင္ အားလံုး နည္းပါး အဆင္ေျပႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာ အထူးအဆန္း မဟုတ္ ပါဘူး။ Company ေတြက တိုက္႐ိုက္ စီစစ္ၿပီးမွ ထုတ္လုပ္လုိက္လို႕ အာမခံခ်က္ အျပည့္ ရွိေနလို႕ ျဖစ္ပါတယ္။
Internet ေပၚမွာေတာ့ လံုး၀နည္းပါး ကြဲျပား ေနပါတယ္။ Internet ေပၚေရာက္ေနတဲ့ အခမဲ့ Application ေတြ အမ်ားစုအတြက္ ထုပ္လုပ္သူေတြရဲ႕ အာမခံခ်က္လဲ မပါ၀င္သလို အေၾကာင္းအရာ မ်ားကိုလဲ အေသးစိတ္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားမႈ နည္းပါးပါတယ္။ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ျပႆနာေတြကိုလဲ တာ၀န္ယူ ေျဖရွင္းေပးမယ့္ သူမရွိပါဘူး။ ဒါဆို Internet ေပၚက အခမဲ့ ရႏိုင္တဲ့ Application ေတြက မေကာင္းဘူးလားလို႕ သင္ေမးလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါလဲမဟုတ္ပါဘူး။ ေကာင္းတာေတြ မရွိသလို မေကာင္းတာေတြလဲ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလို Application မ်ိဳးကို ခြဲျခား ႏိုင္ဖို႕ DCALD ကကူညီ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ DCALD ဆိုတာကေတာ့ …
1.DO: ဒီ Program ဟာ ဘာအတြက္ အသံုးျပဳလုိ႕ ရလဲ?
2.CHANGES: ဒီ Program ကို Install ျပဳလုပ္လုိက္တဲ့ အခါမွာ ဘာေတြ ေျပာင္းလဲ သြားႏိုင္လဲ?
3.AUTHOR: ဒီ Program ကို ေရးသားထားတဲ့ သူက ဘယ္လိုလူမ်ိဳးလဲ?
4.LEARN: ဒီ Program ကို အသံုးျပဳဖူးတဲ့ သူေတြက ဘာေတြေျပာၾကလဲ?
5.DESCRIPTION: ဒီ Program အတြက္ အသံုးျပဳပံုနဲ႕ အလုပ္လုပ္ ေဆာင္ပံုကို ရွင္းရွင္း လင္းလင္း ေရးသား ေဖာ္ျပထားရဲ႕လား?
ေဖာ္ျပပါ DCALD နဲ႕ သင့္ရဲ႕ Download ျပဳလုပ္ထားတဲ့ Application ေတြကို Install လုပ္သင့္ မလုပ္သင့္ အသံုးျပဳသင့္ အသံုးမျပဳသင့္ ခဲ့ျခား သြားႏိုင္လိမ့္မယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
အထက္ေဖာ္ျပပါ လုပ္ငန္းစဥ္ ၅ ရပ္ဟာ အိမ္သံုး Computer ေတြ ကိုင္တြယ္ ထားတဲ့ end-user ေတြအတြက္ အေျခခံအားျဖင့္ သိထား လိုက္နာသင့္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
Read more...
သင့္အိမ္တံခါးကို လူတစ္ေယာက္ လာေခါက္ၿပီ ဆိုပါဆို႕ ဒီလူမွာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ အားျဖင့္ သင့္အိမ္မွာ ေခတၱ တည္းခိုလိုျခင္း၊ တစ္စံုတစ္ခုအား သင့္ထံ ေရာင္းခ် လုိျခင္း ဒါမွမဟုတ္ တစ္စံု တစ္ခုအား ငွားရမ္း လိုျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ သင္ဟာ ဒီလူရဲ႕ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို ခြင့္ျပဳသင့္ မျပဳသင့္ စဥ္းစား ဆံုးျဖတ္ ရပါေတာ့မယ္။ ဒီလူဟာ သင့္ရဲ႕ အိမ္နည္းခ်င္း သို႕မဟုတ္ သင့္အသိ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေန၍ ျဖစ္ေစ ထိုသူေျပာေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားက ခိုင္လံု၍ ျဖစ္ေစ ထိုလူကို သင့္အိမ္ထဲ ၀င္ခြင့္ျပဳၿပီး ထိုလူရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈကို သင္ကိုယ္တိုင္ အနီးကပ္ေလ့လာ ရပါေတာ့မယ္။
Computer မွာ အသံုးျပဳတဲ့ Anti-Virus program ေတြဟာလဲ ဒီလို သေဘာ တရားပါပဲ။ နည္းလမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ သင့္ Computer ထဲ၀င္လာတဲ့ data ေတြကို သင့္ရဲ႕ Anti-Virus program က ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး လိုအပ္သလို တုန္႕ျပန္ ပါလိမ့္မယ္။ Anti-Virus program ဟာ virus signature လိုေခၚတဲ့ နမူနာ ပံုၾကမ္း ရယူထားတဲ့ file ေတြနဲ႕ သင့္ data ေတြကို စစ္ေဆးပါတယ္။ အကယ္၍ virus signature နဲ႕ တူေနတဲ့ data ေတြကိုေတာ့ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ဖယ္ထုတ္ျပစ္ျခင္း နဲ႕ ဖ်က္စီးျပစ္ျခင္း မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္လိုက္ပါတယ္။
သင္ဟာ ေန႕စဥ္ TV သတင္းေတြနဲ႕ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ နဲ႕ မဂၢဇင္းေတြကို ဖတ္႐ႈ႕မယ္ဆိုရင္ ဒုစရိုက္ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ားရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈမ်ားနဲ႕ သတင္းမ်ားကို ဓါတ္ပံုေတြနဲ႕ တကြ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါ လိမ့္မယ္။ ဒါဆိုရင္ သင့္ရဲ အိမ္တံခါးကို လာေခါက္ လူဟာ ထိုသူေတြထဲက ျဖစ္ေနခဲ့ရင္ သင္ဟာ အလွ်င္အျမန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ၿပီး ခ်က္ခ်င္း တုန္႕ျပန္ ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ သို႕ေသာ္ သတင္းေတြ ေန႕တိုင္း နားစြင့္ေနေသာ္လဲ သတင္းေတြထဲမွာ မပါ၀င္ေသးတဲ့ ဒုစ႐ိုက္သမား တစ္ေယာက္ဟာ သင့္အိမ္ တံခါးကို လာေခါက္ ႏိုင္ပါေသးတယ္။
Anti-Virus program ဟာလဲ ဒီလို ပံုဆံမ်ိဳးပါပဲ။ Anti-Virus program ေတြဟာ virus အသစ္ေတြကို နားလည္ ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ဖို႕ Virus signature ေတြကို update ျပဳလုပ္ ေပးရပါမယ္။ Anti-virus program ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ Internet connection ရွိေနရင္ အလြယ္ တစ္ကူပဲ update ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ virus signature ေတြကို update ပံုမွန္ ျပဳလုပ္ေနေပမယ့္လဲ Virus singature ေတြမွာ မပါ၀င္တဲ့ virus ေတြဟာလဲ သင့္ computer ထဲကို ၀င္ေရာက္ သြားႏိုင္ပါေသးတယ္။
သင္မသိတဲ့ လူစိမ္းတစ္ေယာက္ သင့္အိမ္တံခါးကို လာေခါက္တဲ့ အခါ သင္ဟာ မသၤကာလို႕ ေအာ္ထုတ္ ျပစ္ျခင္း၊ ေရာင္းခ်ေသာ ပစၥည္းကို မ၀ယ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာျခင္း နဲ႕ ရဲကို အေၾကာင္းၾကားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္။
Virus ေတြကိုလဲ ဒီလိုပံုစံ အတိုင္း ကိုင္တြယ္ ႏိုင္ပါတယ္။ သင္မသကၤာတဲ့ file ေတြ နဲ႕ Virus ေတြရဲ႕ လကၡဏာေတြနဲ႕ တူေနတဲ့ File ေတြကို သင္ကိုယ္တုိင္ အကဲခတ္ သတိထားၿပီး ဖတ္ထုတ္ ရွင္းလင္း ျပစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Virus ေတြဟာ သင့္ Computer ထဲကို နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႕ ၀င္ေရာက္ လာႏိုင္ပါတယ္။ Floopy disks, CD-ROMs, email, website ေတြနဲ႕ download file ေတြကေန တစ္ဆင့္ သင့္ Computer ထဲကို ၀င္ေရာက္ လာႏိုင္ပါတယ္။ (လုပ္ငန္းစဥ္ (၂) Attachments ပါေသာ email မ်ား သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း)
သင့္အိမ္ လံုျခံဳေရး အတြက္ သင္ဟာ သင့္အိမ္ ပါတ္၀န္းက်င္ကို အျမဲနည္းပါး လွည့္လည္ ၾကည့္႐ႈ စစ္ေဆးေနဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွ ထူးျခား မႈရွိရင္ သင္ခ်က္ျခင္း သိႏိုင္ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုပါပဲ သင့္ရဲ႕ Computer ကို virus ေတြရန္က ကင္းေ၀းဖို႕ full scan ျပဳလုပ္ ေပးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ (တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ Anti-Virus ေတြဟာ သင္ schedule ေပးထားတဲ့ အတိုင္းသာ full scan ျပဳလုပ္ေလ့ ရွိပါတယ္။)
သင့္ရဲ႕ Anti-Virus အတြက္ URC ကို သိထားသင့္ပါတယ္။ URC ဆိုတာဘာလဲ ေအာက္မွာ ၾကည့္ၾကရေအာင္။
1.UPDATE: သင့္ရဲ႕ Anti-Virus ဟာ ပံုမွန္ update ျဖစ္ရဲ႕လား?
2.RESPOND: သင့္ရဲ႕ Anti-Virus ဟာ အမွန္တကယ္ Virus ေတြကို ရွင္းလင္း ေပးႏိုင္ ေသးရဲ႕လား?
3.CHECK: သင့္ရဲ႕ computer ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ file ေတြနဲ႕ အသစ္ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ file ေတြကို သင့္ရဲ႕ Anti-Virus က စစ္ေဆးေသးရဲ႕လား?
ေဖာ္ျပပါ URC ဟာ သင့္အတြက္ တကယ္ပဲ အသံုး၀င္ လိမ့္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႕ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ပါ။ Virus တို႕ Worms တို႕ အစရွိတဲ့ အျဖတ္စြမ္းအင္ ပါ၀င္ေသာ Program ငယ္ေတြဟာ မည့္သည့္ computer ကိုမဆို တိုက္ခိုင္ ျဖတ္စီး ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Anti-Virus ေတြဟာ ျပည့္စံုမႈ မရွိဘူး ေျပာၾကေပ မယ့္လဲ အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိေတာ့ ကာကြယ္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၂) Attachments ပါေသာ email မ်ား သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း
သင့္ပါတ္၀န္းက်င္က လူေတြ ေျပာေနၾက စကားေတြထဲက email မွာပါလာတဲ့ attachment ေတြေၾကာင့္ စိတ္ညစ္စရာ ဇာတ္လမ္းေတြ ျဖစ္သြား ၾကရတယ္ ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြ သင္ၾကား ဖူးမွာပါ။ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ေလာက္ကစၿပီး letter bomb ေတြနဲ႕ exploding package ေတြကို email နဲ႕ အသံုးျပဳၿပီး စတင္ ျဖန္႕ေ၀ခဲ့ ၾကပါတယ္။
email ကပါ၀င္လာတဲ့ virus ေတြ နဲ႕ worm ေတြကို လူတိုင္း နည္းပါး လက္ခံ ရရွိဖူးပါတယ္။ သင္မရရွိဖူးေသးရင္ေတာ့ ေရာက္လာပါေတာ့မယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ေရာက္လာခဲ့ရင္ KRESV ဆိုတာေလးကို သတိရ ၾကည့္လုိက္ပါ။ KRESV ဆိုတာကေတာ့
1.KNOW: သင္လက္ခံရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕သူကို သင္သိပါသလား?
2.RECEIVED: သင္လက္ခံရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕သူဟာ သင့္ထံကို အရင္က mail ပို႕ဖူးပါသလား?
3.EXPECT: သင္လက္ခံရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕သူထံမွ attachment ပါလာလိမ့္မယ္လို႕ သင္ေမွ်ာ္လင့္ထားပါသလား?
4.SENSE: သင္လက္ခံ ရရွိထားတဲ့ ေပးပို႕ သူထံမွ ေမွ်ာင္လင့္ထားတဲ့ Subject line နဲ႕ Attachment ဟာကိုက္ညီမႈ ရွိရဲ႕လား?
5.VIRUS: သင္လက္ခံ ရရွိထားတဲ့ email မွာ virus ပါ၀င္ေနပါသည္ဟု သင့္ရဲ႕ Anti-Virus က ေဖာ္ျပေနပါသလား? (လုပ္ငန္းစဥ္ (၁) Anti-Virus program မ်ား တပ္ဆင္ျခင္း ႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္း)
ဒီေဖာ္ျပပါ KRESV ကို mail တစ္ေစာင္ လက္ခံရရွိၿပီးတိုင္း သတိရမိေအာင္ ေလ့က်င့္ထား သင့္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေတြဟာ ေန႕စဥ္ mail ေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာကို လက္ခံရရွိ ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ KRESV ဟာ သင့္ကို အမွန္တကယ္ ကူညီ ႏိုင္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
သင္ဟာ email ေပးပို႕သူဆိုရင္လဲ virus ကင္းရွင္းၿပီး လက္ခံသူ ယံုၾကည္မႈ ရရွိႏိုင္မယ့္ mail မ်ိဳးကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေပးပို႕ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ပါတယ္။ KRESV ကိုပဲ ထပ္ၿပီး သတိရလိုက္ပါ။
1.KNOW: သင္ mail ေပးပို႕မယ့္ လူဟာ သင့္ကို မသိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ပထမ အႀကိမ္ အ႐ိုးရွင္းဆံုး မိတ္ဆတ္စာကို ေပးပို႕ ေပးရပါမယ္။ Attachment ပါ၀င္ဖို႕ မလိုတဲ့ အတြက္ Attachment လံုး၀ ထည့္သြင္း ေပးဖို႕ မလိုအပ္ပါဘူး။
2.RECEIVED: လက္ခံရ ရွိသူဟာ အရိုးရွင္းဆံုး မိတ္ဆတ္စာ တစ္ေစာင္ ျဖစ္ေနရင္ေတာ့ သင့္ရဲ႕ မိတ္ဆတ္မႈကို လက္ခံပါလိမ့္မယ္။
3.EXPECT: လက္ခံရ ရွိသူဟာ သင့္ mail ကိုလက္ခံ ရရွိေၾကာင္း သို႕မဟုတ္ သင္၏ မိတ္ဆက္မႈကို လက္ခံတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လိုအပ္တဲ့ Attachment ကို ေပးပို႕လို႕ ရႏိုင္ပါၿပီ။
4.SENSE: သင္ဟာ လိုအပ္လို႕ email ထဲမွာ Attachment ထည့္သြင္း ေပးပို႕ ရၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ Subject line နဲ႕ Attachment name ကို ကိုက္ညီေအာင္ ေပးပို႕ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
5.VIRUS: သင္ေပးပို႕တဲ့ Attachment မွာ Virus ပါ၀င္သြားမႈ မရွိေစရန္ စစ္ေဆးၿပီးမွ ပို႕သင့္ပါတယ္။
ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ KRESV ကိုသင္နားလည္ ေလာက္ပါၿပီ။ email တစ္ေစာင္ကို လက္ခံျခင္း သို႕မဟုတ္ ေပးပို႕ရာမွာ ယံုၾကည္မႈ ရွိေစရန္ KRESV ကို အျမဲ သတိရသင့္ပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၃) Firewall program မ်ား တပ္ဆင္ျခင္း ႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္း
သင့္ Computer လံုျခံဳေရးအတြက္ firewall program မ်ားကို ေမ့ထားလို႕ မရပါဘူး။ Firewall ဆိုတာကို အလြယ္တကူ ရွင္းျပရင္ေတာ့ သင့္ Computer ရဲ႕ Guard တစ္ခုပါပဲ။
႐ံူးတစ္႐ံူး ဒါမွမဟုတ္ company တစ္ခုကို သင္သြားေရာက္ လည္ပါတ္ဖူးမွာပါ။ ထိုေနရာ၇ဲ႕ ၀င္ေပါက္မွာ security အတြက္ guard တစ္ခု ရဲ႕ စစ္ေဆးမႈကို သင္ခံရပါလိမ့္မယ္။ သင့္ရဲ႕ ၀န္းထမ္းကဒ္ ကိုေတာင္းယူၾကည့္ပါ လိမ့္မယ္။ သင္ဟာ ၀န္ထမ္း မဟုတ္ရင္ေတာ့ လာေရာက္ အရတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ ေမးၿပီး အေၾကာင္းျပခ်က္ ခိုင္လံုပါက guest log မွာ လက္မွတ္ထိုးခိုင္းၿပီး သင့္ကို ၀င္ခြင့္ ေပးလုိက္ ပါလိမ့္မယ္။
Computer မွာ Firewall program ဟာ guard ပါ။ သင့္ computer နဲ႕ဆက္သြယ္ထားတဲ့ network ေတြထဲက မလိုအပ္တဲ့ network ေတြ ၀င္ေရာက္လာမႈ မရွိေအာင္ network လိုင္းေတြ ႐ႈပ္ေထြးမႈ မရွိရေအာင္ ေစာင့္ၾကည့္ ကာကြယ္ ေပးပါတယ္။
သင့္ရဲ႕ Firewall program အတြက္ PLAT ကို သင္သိထားဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ PLAT ဆိုတာကေတာ့
1.PROGRAM: မည္သည့္ programေတြက Internet နဲ႕ ခ်ိတ္ဆတ္ဖို႕ လိုအပ္ေနၿပီး မည္သည့္ programေတြက Internet ခ်ိတ္ဆက္မႈနဲ႕ လိုအပ္ မႈမရွိးသလိုကို ခ်ိန္ညွိ ႏိုင္ရဲ႕လား?
2.LOCATION: မည္သည့္ Internet location ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္မႈ လိုအပ္ေနေၾကာင္း သိရဲ႕လား?
3.ALLOWED: Network မ်ားအား ၀င္ခြင့္ျပဳျခင္း ႏွင့္ ၀င္ခြင့္ မျပဳျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားအား ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေသးလား?
4.TEMPORARY: လက္ရွိ အသံုးျပဳေနတဲ့ connection ကို ယာယီ သို႕မဟုတ္ အတည္တစ္က် အျဖစ္ ကြဲျပားစြာ သိရဲလား?
ေဖာ္ျပပါ PLAT ဟာသင့္ရဲ႕ Firewall အတြက္ အေျခခံ ရွိသင့္တဲ့ အခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္အတြက္ အသံုး၀င္လိမ့္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ မိပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၄) ခိုင္ခံ့ေသာ Password မ်ား အသံုးျပဳျခင္း
သင္ေနထိုင္တဲ့ အိမ္မွာ ၀င္ေပါက္ တံခါးရယ္၊ ေနာက္ေဖးေပါက္ နဲ႕ ျပဴတင္းေပါက္မ်ား ရွိပါလိမ့္မယ္။ အားလံုးကို လံုျခံဳေအာင္ ပိတ္ထားၿပီး ေသာတစ္မ်ိဳးထဲကို အသံုးျပဳထားပါတယ္။ ဒါျပင္ လိုရမယ္ရ ေသာ့ အပိုႏွစ္ေခ်ာင္း ပြားထားၿပီး သင့္သူငယ္ခ်င္း နဲ႕ အိမ္ေရွ႕ ပန္းအိုးတြင္းမွာ တစ္ေခ်ာင္းစီ ထားထား လိုက္ပါတယ္။ ဒါဆို သင့္အိမ္က လံုျခံဳမႈ ရွိႏိုင္ပါေသးလား?
ဒီလိုပါပဲ Computer မွာလဲ သင္ဟာ Password ကို တစ္မ်ိဳးထဲ ပံုေသ သံုးပါတယ္။ သင့္သူငယ္ခ်င္းကိုလဲ သင့္ Password ကိုေျပာျပ ထားပါတယ္။ ေမ့သြားမွာ စိုးရိမ္တဲ့ အတြက္ keybard ေအာက္မွာ စာ႐ြက္နဲ႕ ေရးၿပီး ဖြက္ထားပါေသးတယ္…..
Password ကို လူသိမ်ားတဲ့ စကားလံုးမ်ိဳး ဥပမာ ေျပာရရင္ေတာ့ dictionary ထဲကလို စကားလံုးမ်ိဳးေတြ မေပးရပါဘူး။ သင့္နဲ႕ ပါတ္သတ္ၿပီး လူသိမ်ားတဲ့ အေၾကာင္းအရာ မ်ိဳးေတြလဲ မေပးရပါဘူး။ ဒီလိုေတြ မျဖစ္ရေအာင္ သင္ဟာ Password ေ႐ြးျခယ္ ဖို႕စဥ္းစားတိုင္း SUPR ကို သတိရလိုက္ပါ။ SUPR ဆိုတာကေတာ့ ေအာက္မွာ ရွင္းလင္း ျပသထားပါတယ္။
1.STRONG: သင့္ရဲ႕ Password ဟာ ရွည္လွ်ားၿပီး ႐ႈပ္ေထြးရဲ႕လား?
2.UNIQUE: ဘယ္လို အမ်ိဳးအစားကို မဆို Password တစ္မ်ိဳးထဲ ျဖစ္ေနလား?(အနည္းဆံုး သံုးခုေလာက္ေတာ့ အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။)
3.PRACTICAL: သင့္ရဲ႕ Password ကို ေရးသားၿပီး မွတ္သားထားဖို႕ မလိုအပ္ ရဲ႕လား?
4.RECENT: ေျပာင္းလဲၿပီး အသံုးျပဳေနရဲ႕လား?
ေဖာ္ျပပါ SUPR ဟာ သင့္အတြက္ အမွန္တကယ္ လိုအပ္ လိမ့္မယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ Password ေတြကို အလြယ္ေလး မသတ္မွတ္ ၾကဖို႕ေတာ့ ထပ္မံ သတိေပးလိုက္ ပါတယ္။
လုပ္ငန္းစဥ္ (၅) Download ျပဳလုပ္ထားေသာ file မ်ားအား သတိထား အသံုးျပဳျခင္း
သင္ဟာ Application တစ္ခုကို တရား၀င္ ၀ယ္ယူ လိုက္ၿပီး သင့္စက္ထဲမွာ Install ျပဳလုပ္လိုက္တဲ့အခါ requirment နဲ႕ ကိုက္ညီရင္ အားလံုး နည္းပါး အဆင္ေျပႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာ အထူးအဆန္း မဟုတ္ ပါဘူး။ Company ေတြက တိုက္႐ိုက္ စီစစ္ၿပီးမွ ထုတ္လုပ္လုိက္လို႕ အာမခံခ်က္ အျပည့္ ရွိေနလို႕ ျဖစ္ပါတယ္။
Internet ေပၚမွာေတာ့ လံုး၀နည္းပါး ကြဲျပား ေနပါတယ္။ Internet ေပၚေရာက္ေနတဲ့ အခမဲ့ Application ေတြ အမ်ားစုအတြက္ ထုပ္လုပ္သူေတြရဲ႕ အာမခံခ်က္လဲ မပါ၀င္သလို အေၾကာင္းအရာ မ်ားကိုလဲ အေသးစိတ္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားမႈ နည္းပါးပါတယ္။ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ျပႆနာေတြကိုလဲ တာ၀န္ယူ ေျဖရွင္းေပးမယ့္ သူမရွိပါဘူး။ ဒါဆို Internet ေပၚက အခမဲ့ ရႏိုင္တဲ့ Application ေတြက မေကာင္းဘူးလားလို႕ သင္ေမးလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါလဲမဟုတ္ပါဘူး။ ေကာင္းတာေတြ မရွိသလို မေကာင္းတာေတြလဲ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလို Application မ်ိဳးကို ခြဲျခား ႏိုင္ဖို႕ DCALD ကကူညီ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ DCALD ဆိုတာကေတာ့ …
1.DO: ဒီ Program ဟာ ဘာအတြက္ အသံုးျပဳလုိ႕ ရလဲ?
2.CHANGES: ဒီ Program ကို Install ျပဳလုပ္လုိက္တဲ့ အခါမွာ ဘာေတြ ေျပာင္းလဲ သြားႏိုင္လဲ?
3.AUTHOR: ဒီ Program ကို ေရးသားထားတဲ့ သူက ဘယ္လိုလူမ်ိဳးလဲ?
4.LEARN: ဒီ Program ကို အသံုးျပဳဖူးတဲ့ သူေတြက ဘာေတြေျပာၾကလဲ?
5.DESCRIPTION: ဒီ Program အတြက္ အသံုးျပဳပံုနဲ႕ အလုပ္လုပ္ ေဆာင္ပံုကို ရွင္းရွင္း လင္းလင္း ေရးသား ေဖာ္ျပထားရဲ႕လား?
ေဖာ္ျပပါ DCALD နဲ႕ သင့္ရဲ႕ Download ျပဳလုပ္ထားတဲ့ Application ေတြကို Install လုပ္သင့္ မလုပ္သင့္ အသံုးျပဳသင့္ အသံုးမျပဳသင့္ ခဲ့ျခား သြားႏိုင္လိမ့္မယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
အထက္ေဖာ္ျပပါ လုပ္ငန္းစဥ္ ၅ ရပ္ဟာ အိမ္သံုး Computer ေတြ ကိုင္တြယ္ ထားတဲ့ end-user ေတြအတြက္ အေျခခံအားျဖင့္ သိထား လိုက္နာသင့္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
No comments:
Post a Comment